Sejm przyjął przepisy, które mają utrudnić życie lekarzom fałszującym dokumentację rozliczeniową. Prezes NFZ zyska prawo orzekania zakazu udzielania świadczeń publicznych – nawet dożywotniego – a nazwiska ukaranych trafią do jawnego, codziennie aktualizowanego rejestru.
Co dokładnie uchwalono
22 października 2026 r. Sejm przyjął nowelizację, która daje prezesowi NFZ nowe narzędzie dyscyplinujące [3]. Za świadome poświadczenie nieprawdy lekarzowi lub dentyście będzie można orzec czasowy zakaz udzielania świadczeń finansowanych ze środków publicznych – od roku do ośmiu lat [1]. W razie powtórnego naruszenia, popełnionego w trakcie trwania zakazu albo w ciągu 10 lat od jego zakończenia, grozi już zakaz dożywotni [2].
Przepisy obejmują konkretne sytuacje: świadome poświadczenie nieprawdy w dokumentacji rozliczeniowej, fałszywe wskazanie czasu lub miejsca udzielania świadczeń, wystawienie niezgodnego ze stanem faktycznym zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy oraz wystawienie fałszywego dokumentu w celu uzyskania korzyści [2]. Co ważne, ustawa wprost wyłącza z tego katalogu oczywiste omyłki pisarskie, rachunkowe oraz różnice w ocenie medycznej – organ musi wykazać świadome działanie, nie pomyłkę.
Jawny rejestr i codzienne sprawdzanie
Prezes NFZ ma prowadzić bezpłatny, jawny rejestr osób objętych zakazem, dostępny w Biuletynie Informacji Publicznej i aktualizowany co najmniej raz na dobę [2]. Placówki medyczne będą musiały codziennie sprawdzać ten rejestr przed rozpoczęciem udzielania świadczeń i dokumentować datę, godzinę, numer PWZ lekarza oraz wynik weryfikacji [1].
Za dopuszczenie do pracy lekarza objętego zakazem podmiotowi leczniczemu grozi kara finansowa do 1 proc. wartości rocznej umowy z NFZ [1]. Dodatkowo Rzecznik Praw Pacjenta ma zyskać możliwość nałożenia kary do 1 mln zł za naruszenie obowiązków informacyjnych lub weryfikacyjnych, choć dla podmiotów przewidziano w tym zakresie pewne zabezpieczenia.
Jest jeszcze jeden szczegół, który może dotknąć pacjentów pośrednio: w okresie zakazu upoważnienie do wystawiania zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy (L4) ma się zawieszać z mocy prawa, a ZUS ma blokować możliwość wystawienia takiego zaświadczenia w swoim systemie [2].
Zakaz od razu, odwołanie bez wstrzymania
Zakaz miałby obowiązywać już od dnia następującego po doręczeniu decyzji – jeszcze zanim sąd rozpatrzy ewentualne odwołanie. Samo złożenie odwołania nie wstrzyma wykonania zakazu, choć lekarz będzie mógł wystąpić do sądu o jego wstrzymanie, a sąd ma rozpoznać taki wniosek w ciągu 7 dni.
Naczelna Izba Lekarska zgłaszała zastrzeżenia co do proporcjonalności sankcji oraz tego, że decyzję podejmuje jednoosobowo prezes NFZ. Projekt pochodzi z druku rządowego nr 3157 i w toku prac sejmowych przechodził poprawki (m.in. druki komisji nr 3193 i 3193-A) [3].
Na razie to wciąż etap przejściowy: przepisy na 24 października 2026 r. jeszcze nie obowiązują i mają wejść w życie po upływie sześciu miesięcy od ogłoszenia ustawy – a to zależy od dalszych kroków, czyli Senatu i podpisu prezydenta.
Źródła
- [1] Rynek Zdrowia: Czarna lista lekarzy w NFZ. Sejm zdecydował, nazwiska trafią do jawnego rejestru — https://www.rynekzdrowia.pl/Finanse-i-zarzadzanie/Czarna-lista-lekarzy-w-NFZ-Sejm-zdecydowal-nazwiska-trafia-do-jawnego-rejestru,290384,1.html
- [2] GazetaPrawna.pl: Dożywotni zakaz pracy na NFZ i publiczna "czarna lista" lekarzy. Sejm przyjął nowe przepisy — https://www.gazetaprawna.pl/biznes/zdrowie/artykuly/11335681,lekarz-moze-stracic-prawo-do-leczenia-na-nfz-nawet-dozywotnio.html
- [3] zarobkilekarzy.pl: Limity płac medyków: co zawiera ustawa uchwalona przez Sejm — https://zarobkilekarzy.pl/analizy/limity-wynagrodzen-medykow/
Zobacz też
- Indywidualna szczepionka mRNA ogranicza nawroty czerniaka – wyniki fazy 3
- GLP-1 a NAION: drugie oko może ucierpieć szybciej
- Limity płac i czasu pracy medyków, a z obowiązku pół etatu wyłączeni geriatrzy, psychiatrzy i patomorfolodzy
Treść ma charakter informacyjny i opiera się na doniesieniach wskazanych źródeł. Nie stanowi porady medycznej.
Fot. Piotr Waglowski ( VaGla ) http://www.vagla.pl / Wikimedia Commons / Public domain
